هم اکنون میلیون ها نفر در جهان به جای کارهای جسمانی، پشت میز نشین شده اند و کار خود را از طریق کامپیوتر انجام می دهند. اما تکنولوژی های جدید دردسرهای خاص خودش را هم دارد. تا به حال کسی را دیده اید که به شما بگوید که به خاطر استفاده از کامپیوتر دچار سردرد شده است؟ خودتان چطور؟ هیچ وقت پیش آمده که پس از استفاده طولانی از رایانه دچار گیجی یا احساس سبکی در سر بشوید؟ عوامل مختلفی باعث ایجاد این مشکلات می شوند که بسیاری از آنها به راحتی قابل اصلاح و پیشگیری هستند. کافی است با آن ها آشنا باشید تا از شر سردردهای زاده فناوری راحت شوید.
همه دردسر ها زیر سر Refresh Rate است:
اگر از مانیتور CRT استفاده می کنید تصویری که می بینید یک تصویر ثابت نیست. بلکه در هر ثانیه ده ها بار توسط کارت گرافیک در حال ارسال شدن به صفحه نمایش است. Refresh Rate یا فرکانس به تعداد تغییر تصویر در ثانیه گفته می شود. واضح است که هر چه این عدد پایین تر باشد تصویر پرش بیشتری دارد. هر چند شما این پرش را نمی بینید اما موجب خستگی چشم و اختلال در کارایی مغز می شود. پایین بودن فرکانس مانیتور یکی از اصلی ترین عوامل سردرد در کاربران کامپیوتر است و این موضوع در اکثر مانیتور ها قابل تنظیم است. حداقل فرکانس ۶۰ Hz است. مشاهده شده که این عدد باعث سردرد در تعداد زیادی از کاربران می شود. اما اگر فرکانس مانیتور را روی عدد ۷۵ Hz و یا بالاتر تنظیم کنید مشکل حل خواهد شد.
چگونه Refresh Rate مانیتور را چک کنیم؟
اگر از سیستم عامل ویندوز XP استفاده می کنید به کنترل پنل و به بخش Display مراجعه کنید. آنگاه مسیر زیر را دنبال کنید:
Settings > Advanced > Monitor
در اینجا می توانید تنظیم های لازم را انجام دهید. دقت کنید که در این صفحه گزینه ای وجود دارد که با فعال کردن آن حالاتی که نمایشگر شما قادر به نشان دادن آن نیست غیر فعال می شود. قبل از هر کاری این گزینه را فعال کنید. چرا که اگر Refresh Rate بالاتر از توانایی مانیتور انتخاب کنید ممکن است کارت گرافیک دچار مشکل شود.
Resolution کامیپوتر را قربانی کنید:
در اکثر نمایشگرها با پایین آوردن رزولیشن می توان Refresh Rate را بالاتر برد. بنابراین اگر فرکانس مانیتور را چک کردید و متوجه شدید که امکان افزایش آن وجود ندارد می توانید رزولیشن را کمتر کنید. و این بار به احتمال زیاد می توانید فرکانس بالاتری را انتخاب کنید. مانیتور شما ممکن است در رزولیشن ۱۲۸۰ در ۱۰۲۴ حداکثر فرکانس ۷۵ Hz را پشتیبانی کند. اما اگر به ۱۰۲۴ در ۷۶۸ راضی شوید می توانید فرکانس ۸۵ Hz را داشته باشید.
یک مانیتور LCD بخرید:
نمایشگرهای LCD مشکل Refresh Rate مانیتورهای CRT را ندارند. علاوه بر آن دارای تشعشعات الکترومغناطیسی بسیاری کمتری نسبت به اقوام چاق خود هستند. گاهی اوقات چاره کار خریدن یک مانیتور جدید است. معیار نسبتا مشابهی به نام «زمان پاسخگویی» در نمایشگر های LCD وجود دارد که هرچه این زمان کوتاه تر باشد کیفیت تصاویر متحرک بهتر خواهد بود.
نور مانیتور را تنظیم کنید:
نمی دانم چرا خیلی ها دوست دارند که میزان روشنی صفحه نمایش را تا آخر بالا ببرند؟ اگر دنبال سردردهای زیبای میگرنی می گردید می توانید روشنی را تا آخر زیاد کنید. میزان روشنی مانیتور باید با توجه به نور محیط و به خصوص نور پشت مانیتور تنظیم شود. نور را به اندازه ای تنظیم کنید که مانیتور در محیط کار درخشان به نظر نرسد.
با کاهش قیمت ها، فروش مانیتورهای LCD در سایز های بزرگ روز به روز بیشتر می شود. هر چه مانیتور بزرگ تری داشته باشید، نور بیشتری از طرف صفحه نمایش به طرف چشم ساطع می شود. به علاوه در اغلب مانیتورهای LCD از نور فلئورسنت برای تامین نور پس زمینه صفحه نمایش استفاده می شود. و برخی افراد نسبت به این نور حساس هستند. چیزی شبیه به حساس بودن بعضی افراد به نور و نویز لامپ های مهتابی. بنابراین هرچه مانیتور بزرگ تری داشته باشید در معرض نور فلئورسنت بیشتری خواهید بود. گاهی اوقات مانیتورهای کوچک خیلی هم بد نیستند.
اگر به سردردهای میگرنی مبتلا هستید باید توجه ویژه ای به مساله نور مانیتور داشته باشید. یک پیشنهاد خوب برای این افراد این است که محیط کاربری سیستم عامل خودشان را تیره کنند. مثلا به جای عکس پس ضمینه دسکتاپ از رنگ مشکی استفاده کنند تا نور ساطع شده از مانیتور را به حداقل برسانند.
آیا Driver کارت گرافیک نصب شده است؟
اگر درایور سخت افزاری نصب نشده باشد معمولا قادر به کار کردن نخواهد بود. اما در مورد کارت گرافیک موضوع کمی متفاوت است. و حتی اگر درایور آن نصب نشده باشد شما تصویر دارید. اما تصاویر دارای Refresh Rate پایینی هستند و یا کیفیت مناسبی ندارند. و این باعث خستگی زودتر چشم خواهد شد. چک کنید که درایور کارت گرافیک کامپیوتر به درستی نصب شده باشد.
سر و صدای کامپیوتر
تا به حال از دست صدای فن کامپیوتر یا خش خش هارد دیسک اعصابتان خرد شده است؟ این صدا ها به همراه نویزهای دیگری که از درون Case کامپیوتر تولید می شوند فقط ناراحت کننده نیستند. در برخی افراد حساس این صداها می تواند عامل محرکی برای شروع سردرد باشد.
خیلی اوقات با جابجا کردن کیس کامپیوتر می توان تا حد زیادی از شر نویزهای اضافه راحت شد. می توانید کیس را به زیر میز کار و یا درون یک کمد منتقل کنید. تا صدای کمتری به بیرون منتقل شود. البته دقت کنید که کیس تهویه لازم را جهت خروج گرمای تولیدی داشته باشد. بعضی از افراد کامپیوتر را در اتاق خواب خود قرار می دهند. اگر صبح ها با سردرد از خواب بیدار می شوید فراموش نکنید که شب کامپیوتر را خاموش کنید چرا که نویز حاصل از کامپیوتر می تواند بر کیفیت خواب تاثیر منفی بگذارد و سبب بروز سردرد بشود.
لپ تاپ ها سر و صدای کمتری نسبت به کامپیوتر های رومیزی دارند. اگر نسبت به صداها خیلی حساس هستید شاید بهتر باشد که یک لپ تاپ برای خودتان تهیه کنید.
وسایل جانبی کامپیوتر هم در تولید انواع و اقسام نویز استاد اند. سر دسته این وسایل اسکنرها هستند. لازم نیست که همیشه این دستگاه ها را روشن بگذارید تا صدای آنها مزاحمت ایجاد کند. وسایل اضافی را خاموش کنید و به مغرتان اجازه دهید تا آرامش داشته باشد.
درست بنشینید تا دچار سردرد نشوید:
وضعیت ناصحیح بدن و گردن هنگام کار با کامپیوتر یکی از عوامل ایجاد سردرد است. اگر مانیتور را در ارتفاع درست قرار ندهید در ساعت های متمادی گردن شما بالاتر و یا پایین تر از وضعیت صحیح قرار می گیرد. نتیجه می تواند سردرد های مزمن هر روزه ای باشد که هر چه فکر میکنید عاملش را پیدا نمی کنید. ارتفاع مانیتور را تنظیم کنید تا از دست سردرد راحت شوید. در عکسی که در پایین آمده است می توانید ببینید که محل قرار گیری نمایشگر کامپیوتر کجاست.
اوضاع در مورد کسانی که لپ تاپ دارند خراب تر است. چون معمولا همیشه در وضعیت های عجیب و غریب مشغول کار با لپ تاپ هستند. وقتی ساعت ها غرق کار کردن با لپ تاپ می شوید کمی هم به فکر سلامت خود باشید.
رعایت فاصله مناسب چشم از صفحه نمایش هم نکته مهمی است. فاصله مناسب ۴۵ سانتیمتر است. اگر در این فاصله در خواندن متن ها مشکل دارید ممکن است که نیازمند استفاده از عینک طبی باشید و بهتر است برای معاینه به چشم پزشک مراجعه کنید. ممکن است ضعف بینایی عامل سردردهای شما باشد.
اگر کامپیوتر را عامل سردرد های خود می دانید، رعایت نکات گفته شده به شما کمک می کند تا ساعت های متمادی بدون مشکل پشت کامپیوتر بنشینید. اما حتی اگر خوش شانس بوده اید و تا کنون سردرد را تجربه نکرده اید با رعایت این معیارها می توانید به سلامت چشمان خود کمک کنید. کامپیوتر ها به اجزای جدا ناپذیر زندگی روزانه ما تبدیل شده اند. بنابراین لازم است که با این عضو جدید زندگی به خوبی آشنا شویم و طریقه برخورد با آن را بدانیم تا زندگی مشترک بدون مشکلی داشته باشیم.