شاید، بهترین راه برای پی بردن به مشکلات احتمالی مربیان خارجی در ایران، صحبت کردن با خودشان باشد. از این رو به سراغ «افشین قطبی» رفتیم و در این مورد با او به گفتگو نشستیم.
در بخش نخست این مصاحبه که هفته گذشته منتشر شد، با افشین قطبی بیشتر در مورد مسائل باشگاهی و بازیکنان صحبت کردیم. او به «زندگی کوتاه مدیرعامل و مربی در باشگاه های استقلال و پرسپولیس» اشاره کرد و گفت: «به همین دلیل، سرمربی و مدیرعامل این دو باشگاه، به الان فکر می کنند و برای شان سخت است به فکر آینده باشد.» در ادامه بخش پاياني اين مصاحبه را مي خوانيد.
به طور مختصر در مورد مسائل فنی ای که ممکن است در عدم نتیجه گیری یک مربی خارجی تاثیر بگذراد، صحبت کردیم. اما مسائلی هم هستند که بیشتر بعد اخلاقی دارند و در بعضی مواقع تاثیر شان پررنگ تر از مسائل فنی است. مانند این که در ایران، در اغلب اوقات یک دافعه از طرف بعضی از مربیان و بازیکنان ایرانی نسبت به مربی خارجی وجود دارد. مانند صحبت اخیر آقای «مایلی کهن» در مورد شما یا مصاحبه های «حسین کعبی» و «شیث رضایی».
من فکر کنم دافعه هست برای مربی موفق. «پرسپولیس» باشگاه بزرگی هست و هر کسی سرمربی این تیم بشود، همه اظهار نظر خواهند کرد. بعضی ها دوست دارند و بعضی ها هم خوش شان نمی آید. در آخر، نتیجه ها و نظر مردم مهم است و من اصلاً در این مورد فکر نمی کنم.
حاشیه ها چی؟
راجع به حاشیه ها هم زیاد فکر نمی کنم، من تنها چیزی که فکر می کنم...
اما شما در مصاحبه ای گفتید، ۸۰ درصد انرژی یک مربی صرف این می شود که چگونه این حاشیه ها را جمع کند.
نه انرژِی من را نمی گیرد. وقتی که کادر فنی، پزشکی و بازیکنان حق شان را نمی گرفتند، این وظیفه من بود که بایستم جلو مدیرعامل و هیئت مدیره و از آن ها بخواهم حق بازیکنان را بدهند. به این دلیل که بازیکنان با ناراحتی و استرس تمرین می کنند و این روی تیم ما و نتایج مان اثر می گذارد.
با این مسائل چگونه کنار می آیید؟
این کار من هست. من مربی فوتبال هستم و مشکلات فوتبال حرفه ای فقط برای تاکتیک و تکنیک نیست.
این دافعه ها و برخوردها در فوتبال حرفه ای وجود دارد؟ ما حرفه ای بدانیم؟
فکر می کنم در فوتبال ایران، خیلی چیز های مثبت است و خیلی چیز های منفی. و یک سرمربی باید بتواند مدیریت کند و نکات منفی را به مثبت تبدیل کند.
فکر می کنیم، آن جمله شما که گفته بودید: «در ایران یاد گرفته ام همیشه لبخند نزنم.» برگردد به همین مسئله دافعه ای که برای مربی خارجی وجود دارد.
بعضی وقت ها، هر چی مهربان هستی، خوشحال هستی و لبخند میزنی، مردم فکر می کنند می توانند از تو سو ء استفاده بکنند. بعضی وقت ها در لبخند ها و روش مهربانی من، خیلی سیاست و منطق است، خیلی هوش است. وقتی کسی دارد سرم کلاه می گذارد، بهم دروغ می گوید یا زیر پایم را خالی می کند، متوجه می شوم. بعضی وقت ها، تصمیم می گیرم نبینم و نشنوم و بعضی وقت ها هم برخورد می کنم. مردم ایران دیدند که چه جوری می توانم مانند یک جنتلمن رفتار کنم ولی من هم نشان دادم که می توانم بایستم و بجنگم.
تجربه شما در لیگ پیش باعث شد تا در این فصل، بعضی مواقع، تغییر روش بدهید؟
فکر می کنم، رهبر «پرسپولیس» باید بتواند در تمام جبهه ها بجنگد: با پنبه بجنگد، با شمشیر بجنگد. و این که بداند، چه وقت عصبانی شود، چه وقت لبخند بزند، چه وقت برخورد کند و چه وقت مهربان باشد.
مصداق این تغییر روش، اعتراض شما به داوری های این فصل است.
در فصل گذشته، یک سیاستی استفاده کردم و همیشه به داوران احترام گذاشتم و البته خواهم گذاشت. در این فصل، دو بازی پشت سر هم به دلیل تصمیمات داور ۴ امتیاز از دست دادیم. به نیمه دوم (بازی با ذوب آهن) اگر نگاه کنید، یک فاجعه بود: چندین خطا و اخراج کمک مربی. بعد از بازی، لازم بود که بگویم داوری فاجعه بود و این ظلمی ست به پرسپولیس و هوادارانش.
این موضوع را سهوی می دانید یا عمدی؟
در کشور ما یک تفکر وجود دارد که وقتی داوران برای «پرسپولیس» سوت می زنند، یک ذره به سمت آن ور می رود. به هر حال، مسوولیت با ما هست و ما باید نتیجه خودمان را بگیریم. اما هنوز هم پشت آن حرف هایی که زدم، هستم. چون با منطق حرف زدم. و جای گفتن شان آن جا بود، چون چند تا چیز در باشگاه عوض شد. ان شاءالله داوری هم درست می شود.
انتظار داشتید بعد از آن حرف ها از طرف هیئت مدیره حمایت شوید؟
انتظار هیچی نداشتم.
از این جهت پرسیدیم که آقای «آخوندی» در مصاحبه ای گفته بودند: «آقای قطبی جریمه می شوید تا از این به بعد در کاری که به شما ربطی ندارد دخالت نکنید.»
(در ابتدا کمی جا خورد) حتی اگر جریمه شوم، این کار را تکرار می کنم. و جریمه اش را پرداخت خواهم کرد. این وظیفه من هست برای اصولی که صداقت دارد و درست است، صحبت کنم.
از صداقت گفتید، در یکی از وبلاگ های ایرانی خطاب به شما نوشته شده بود: «به جای این که قلب شیر داشته باشی، باید مغز روباه داشته باشی.»
هیچ وقت شخصیتم را عوض نخواهم کرد. دو رو بودن در جنس من نیست و هیچ وقت هم نخواهد بود. بهتر است شکست بخورم تا این جوری کار کنم. پیروزی ارزش این را ندارد که بخوای رو دیگری پا بگذاری یا دروغ بگویی.
انگار از این «دورغگویی» ها دلتان گرفته بود که در «هفته نامه همشهری» جوان گفته بودید: «چیزی که دل من را می شکند، این است که در فرهنگ ما هر روز دروغگویی است.» بعد از این حرف، ناخودآگاه ذهن مان به سمت قضیه شما و تیم ملی رفت.
به نظر من روابط جای خودش را دارد، آموزش، تجربه و کیفیت جای خودش را. و تمام این ها باید با هم باشد تا به موفقیت برسیم. خیلی وقت ها کسی را می بینم که کیفیت ندارد و فقط روابط دارد و کار را می گیرد.
شما برنامه کاملی به تیم ملی داده بودید؟
برنامه من تا آخر دور مقدماتی بود.
در مصاحبه با آقای «مازیار ناظمی» گفته بودید: «کلی برنامه به تیم ملی داده بودم که فکر کنم الان دارد کار می شود.»
آقای ناظمی کیه؟
اخبار گو شبکه سوم.
برنامه من خیلی ساده بود. من هیچ وقت نگفتم ۱۶ روز لیگ را تعطیل کنید.
یک مربی خارجی مانند «لیت بارسکی» یا حتی خود شما از این موضوع شوک نخواهد شد؟
۱۰۰% شوک شدیم. کار را سخت تر می کند. چی بگویم، ایران است دیگر. (با خنده)
پس...
شوخی کردم.
عکس ها: نیما افشارنادری